Büdcə, pul axını və ehtiyat fondu — kiçik biznesin maliyyə dayanıqlığı üçün üç əsas alət və onlardan necə istifadə etmək olar.
Kiçik bizneslərdə maliyyə planlaşdırması çox vaxt sahibkarın yaddaşında və ya sadə qeydlərdə aparılır. Biznes böyüdükcə bu üsul kifayət etmir: xərclər artır, ödəniş tarixləri üst-üstə düşür və pul çatışmazlığı gözlənilmədən yaranır.
Büdcə: gözləntiləri rəqəmə çevirin
Büdcə növbəti dövr üçün gözlənilən gəlir və xərclərin planıdır. Onu aylar üzrə tərtib etmək mövsümi dəyişiklikləri görməyə imkan verir. Büdcəni hazırlayarkən keçən dövrün faktiki rəqəmlərindən başlamaq ən etibarlı yanaşmadır.
Pul axını: mənfəət və pul eyni şey deyil
Şirkət mənfəətlə işləsə belə, müştərilərin gecikmiş ödənişləri səbəbindən maaş və ya kirayə ödəmək üçün vəsait çatışmaya bilər. Pul axını planı daxilolmaların və ödənişlərin tarixlərini müqayisə edərək bu riski əvvəlcədən göstərir.
- gözlənilən daxilolmaları real ödəniş tarixlərinə görə planlaşdırın;
- sabit ödənişləri (kirayə, əməkhaqqı, vergilər) ayrıca qeyd edin;
- planı ən azı həftəlik yeniləyin;
- müştəri borclarının yaş strukturunu izləyin.
Ehtiyat fondu: gözlənilməz hallara hazırlıq
Bir neçə aylıq sabit xərcləri qarşılaya biləcək ehtiyat vəsait biznesi qısamüddətli çətinliklərdən qoruyur. Ehtiyatın məbləği fəaliyyətin xüsusiyyətindən və gəlirlərin sabitliyindən asılı olaraq müəyyən edilir.
Planı nəticə ilə müqayisə edin
Planlaşdırmanın dəyəri onun icrasının izlənməsindədir. Hər ay faktiki nəticələri büdcə ilə müqayisə edin, əhəmiyyətli kənarlaşmaların səbəbini araşdırın və lazım olduqda planı yeniləyin.
Plan dəqiq olmaya bilər, amma plansız idarəetmə həmişə daha bahalıdır.
